
ULAON SILAS NI ROHA;
Ulaon Unjuk Pardongansaripeon
Pangantusion
- Marhata sinamot (ulaon unjuk), i ma puncak ni ulaon paradaton di na pamulihon boru manang pangolihon anak. Angka rumang dohot pangkataion di ulaon i dipatupa do di buku on songon pegangan di hita. Namarhata sinamot di buku on ima namarhata sinamot na dipasada dohot pesta unjuk dung sidung pamasu-masuon sian gareja, songon naung somal taida jala taulahon di Jakarta dohot nahumaliangna. Namarhusip (mangarang-rangi) ndang na marhata sinamot dope. Alai, gabe sada keputusan dos ni roha ni parboru dohot paranak do i siboanonna di na marhata sinamot. Nian muse molo tarimangi do rohanta, gabe songon sandiwara nama angka panghataion di na marhata sinamot i. Alana, sude ruhut dohot rumang ni angka ulaon nungnga sian dos ni roha ni parboru dohot paranak. Molo tung pe mardalan pinggan panungkunan jala masitariasan angka panghataion, songonna pahantushon nama i jala asa tung tangkas dibege angka tutur loloan natorop, lumobi sian angka hula-hula dohot angka tulang ni parboru dohot paranak. Hombar tu si, sangat berperan ma di son parhata (parsinabul) ni kedua pihak asa mangolu jala uli tarida angka ruhut ni panghataion, songoni di angka elek jala somba maradophon hula-hula dohot tulang, manat di namardongan tubu, dohot di angka ruhut ni partuturan.
- Marhata somba ni uhum somba ni adat marhite-hite sinamot, songon naung pinatorang, on ma songon puncak ni ulaon adat-paradaton pangolihon anak manang pamuli boru, di ulaon alap jual manang taruhon jual. Molo tung pe dipatupa ulaon marhata sinamot andorang so pamasu-masuon, manang songon nasomal laos di ari ni unjuk (pesta), ianggo taringot tu rumang dohot ruhut ni panghataion hira dos do i. Sai jolo marsipanganon do biasana, dungi marbagi jambar asa ditorushon tu na marhata sinamot. Dung sidung mangan angka tutur, dipungka ma ulaon adat-paradaton. Jala tangkas taboto andorang so marsipanganon hian, nungnga dipasahat paranak tu parboru tudu-tudu ni sipanganon namarsaudara, boi do i namarmiak-miak manang lombu sitio. Suang songon i parboru, nunga pasahathon dekke tu pihak paranak. Alai porlu pinatorang di son saotik taringot tu ulaon marhata somba ni uhum somba ni adat marhite-hite sinamot na dipatupa jala dipasada dohot ulaon pesta unjuk, khususna ma i taringot di ulaon di alaman manang di gedung pertemuan.
Pangantusion Naringkot Sibotoon dohot Siingoton Di Ulaon Adat Paradaton ima;
- Molo ulaon di alap jual (ulaon di alaman ni parboru), parboru dohot kedua pengantin, suang songon i dohot paranak rap masuk ma tu gedung pertemuan jala masing-masing hasuhuton hundul ma di inganan naung ditontuhon. Pihak parboru ma naparjolo manggorahon angka horong ni hula-hulana, asa masuk nasida tu gedung jala tangkas do i dijalo di ruhut paradaton.
- Molo Ulaon di taruhon jual lapatanna ulaon i di alaman (huta ni paranak). Mardomu tusi boi ma dongan tubu, boru dohot tutur na ginokhon ni paranak i langsung masuk tu gedung pesta kecuali horong hula‑hula/ tulang ni nasida. Alana hira songon huta/alaman ni paranak i do gedung i. Dung hundul be nasida masuk ma pengantin dohot rombongan ni suhut. Dijolo ma pengantin dohot pendampingna, ihut ma
- natoras ni pangoli dohot si solhot ni paranak. Dung jumpang tingkina di gorahon protokol ni pihak paranak ma asa masuk Horong ni hula-hula ni paranak, suang songon i di ruhut adat-paradaton (parboru mamboan boras sipir ni tondi dohot dekke). Alai sebagian sian boras i dipapulik do deba asa adong pangkeonna di ulaon paulak une (maningkir tangga).

Ulaon Unjuk Nasomal Masa Di Jabodetabek
TAHAPAN ULAON UNJUK;
- MARSIBUHA BUHAI
- PROSESI MASUK
- PENYERAHAN TUDU-TUDU NI SIPANGANON (ACARA MAKAN BERSAMA)
- PARJAMBARAN
- MANAJALO TUMPAK PANGURUPION (SUMBANGAN TANDA KASIH)
- PROSESI ACARA PERCAKAPAN ADAT
- PASAHAT SINAMOT
- MANGULOSI
- ULAON SADARI
Referensi & Daftar Pustaka:
- Jambar Hata, T.M Sihombing, CV Tulus Jaya
- Dalihan Natolu Nilai Budaya Suku Batak, Drs. DJ Gultom Rajamarpodang, CV Armada –Medan
- Situs https://simarmata.or.id/
- Situs Partungkoan https://tanobatak.wordpress.com
- https://www.obatak.id/
- Situs https://www.tobatabo.com/
- Literatur lain dan angka panuturion nu angka natua-tua.
